Beschouwingen over archetypische beelden
Alle originele essays in dit boek worden vergezeld door afbeeldingen van kunst uit de hele wereld en uit elke tijdperk sinds de mens voor het eerst, op rotsen en grotwanden en op simpele gereedschappen en voorwerpen, de beeldvormen van de psyche afbeeldde. Dezelfde vormen verschijnen ook op unieke wijze in individuele dromen en fantasieën. Het was niet de bedoeling om uitvoerig de artistieke kenmerken of historische context van deze beelden te bespreken, maar om ze juist te laten fungeren als vertrekpunt voor de essays.
Samen leggen beeld en tekst een symbool bloot en vertellen ze iets over wat zijn intrinsieke kwaliteiten zoal oproepen. Een symbool verenigt op mysterieuze wijze ongelijksoortigheden. We hebben dan ook afgezien van pasklare definities en begripsbepalingen omdat die een symbool te veel inperken. Een vitaal symbool blijft juist deels onbekend, vraagt onze aandacht en ontvouwt zich mettertijd in nieuwe betekenissen en manifestaties. Natuurkunde, neurobiologie en genetica hebben bijvoorbeeld recentelijk veel nieuwe symbolische beelden geleverd. In lijn met de waardering voor het werk van C. G. Jung, geeft elk essay aan hoe een bepaald symbool intrapsychische landschappen en praktijkfenomenen reflecteert, waaraan structuren en functies, veranderende, vluchtige energieën en transformatieprocessen deelhebben. Hierbij werden zowel etymologische wortels, het spel van tegenstellingen, paradox en schaduw als de onderscheiden manieren waarop diverse culturen een symbolisch beeld hebben ingezet, behandeld als dragers van betekenis.
Natuurlijk raken symbolische energieën geïncarneerd in alle aspecten van het leven via onze onbewuste projecties, die zowel kunnen verdoezelen als verlichten. De auteurs hebben getracht om recht te doen aan de integriteit van een symbool en van de empirische realiteiten waaraan zijn kwaliteiten worden ‘opgehangen’. Dergelijke precisie is belangrijk om te bepalen hoe een symbool kan worden opgevat, want symbolen onthullen zichzelf in het specifieke. De relatiegewoonten van de olifant, zijn liefde voor water, enorme omvang, grote oren en sterke, flexibele slurf associëren hem specifiek met vruchtbare regen- en donderwolken, de aardegodin Lakshmi, het verwijderen van obstakels en met soliditeit en gewicht van een innerlijke grond. Tegelijkertijd vloeien de essays, net als de symbolische energieën die ze beschrijven, net zo in elkaar over als de onverwachte convergenties van de psyche. Neem bijvoorbeeld de tekst bij ‘Adem’, die de lezer intuïtief meevoert naar ‘Wind’ en ‘Vogel’. We hopen dat een breed scala aan lezers Het boek der symbolen fascinerend vindt en vervolgens wordt aangezet tot eigen reflecties, inzichten en symbolische voorstellingen.
